Σχέση παχυσαρκίας, SHBG, τεστοστερόνης και στυτικής λειτουργίας: γιατί η χαμηλή SHBG δεν σημαίνει επαρκή ανδρογονική δράση και γιατί μπορεί να συνυπάρχουν σημαντική στυτική δυσλειτουργία και μειωμένη επιθυμία.

Γιατί η παχυσαρκία προκαλεί στυτική δυσλειτουργία και μειωμένη επιθυμία
- Υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις μηχανισμοί, οι οποίοι συχνά συνυπάρχουν
Ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και μειωμένη αιμάτωση
- Η ινσουλινοαντίσταση, η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία και η φλεγμονή μειώνουν τη βιοδιαθεσιμότητα του μονοξειδίου του αζώτου (NO)
- Επηρεάζεται η χάλαση των λείων μυϊκών ινών των σηραγγωδών σωμάτων και συνεπώς η στύση
- Πρόκειται για έναν από τους βασικούς μηχανισμούς της στυτικής δυσλειτουργίας στην παχυσαρκία
Καταστολή του άξονα υποθάλαμος–υπόφυση–όρχεις
- Η παχυσαρκία μπορεί να μειώσει την παλμική έκκριση GnRH και τη διέγερση των κυττάρων Leydig από τη LH
- Μπορεί να μειωθούν τόσο η ολική όσο και η ελεύθερη τεστοστερόνη, με αποτέλεσμα μειωμένη libido και λιγότερες αυτόματες στύσεις
Αύξηση αρωματάσης στον λιπώδη ιστό
- Ο λιπώδης ιστός μετατρέπει ανδρογόνα σε οιστρογόνα μέσω της αρωματάσης
- Η αυξημένη αρωματοποίηση μπορεί να συμβάλει στην αρνητική ανατροφοδότηση του ορμονικού άξονα
- Η επίδρασή της ποικίλλει και δεν εξηγεί από μόνη της όλες τις περιπτώσεις
Υπνική άπνοια, κόπωση και ψυχολογικοί παράγοντες
- Η αποφρακτική υπνική άπνοια, η κακή ποιότητα ύπνου, η κατάθλιψη και ορισμένα φάρμακα μπορούν να μειώσουν την επιθυμία
- Μπορούν να επιδεινώσουν τη στυτική λειτουργία, ανεξάρτητα από τη SHBG
Η χαμηλή SHBG στην παχυσαρκία
- Η χαμηλή SHBG μπορεί να διατηρεί την ελεύθερη τεστοστερόνη παρά τη χαμηλή ολική
- Δεν προστατεύει, όμως, από την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, τη μεταβολική νόσο ή την πιθανή καταστολή του ορμονικού άξονα
- Γι' αυτό ένας άνδρας μπορεί να έχει χαμηλή SHBG, ακόμη και σχετικά ικανοποιητική ελεύθερη τεστοστερόνη, και παρ' όλα αυτά σημαντική στυτική δυσλειτουργία ή μειωμένη libido
Κλινική διερεύνηση
- Πρωινή ολική τεστοστερόνη, σε δύο διαφορετικές ημέρες όταν είναι χαμηλή
- SHBG και λευκωματίνη, με υπολογισμό της ελεύθερης τεστοστερόνης όταν ενδείκνυται
- LH και FSH για τη διάκριση πρωτοπαθούς από δευτεροπαθή δυσλειτουργία
- Γλυκόζη ή HbA1c, λιπιδαιμικό προφίλ, αρτηριακή πίεση, BMI και περίμετρο μέσης
- Έλεγχος για υπνική άπνοια, φάρμακα και άλλους παράγοντες στυτικής δυσλειτουργίας, ανάλογα με την εικόνα
Αντιμετώπιση
- Η απώλεια βάρους και η άσκηση μπορούν να βελτιώσουν τη μεταβολική υγεία και, σε αρκετούς άνδρες, την ορμονική λειτουργία
- Αν τεκμηριώνεται πραγματικός υπογοναδισμός, εξετάζεται επιπλέον η κατάλληλη θεραπεία
- Για τη στυτική δυσλειτουργία μπορεί να χρειάζεται ειδική θεραπεία, όπως αναστολέας PDE5, εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις
- Η τεστοστερόνη δεν ενδείκνυται σε ευγοναδικούς άνδρες
Συμπέρασμα
- Η χαμηλή SHBG στην παχυσαρκία δεν σημαίνει επαρκή ανδρογονική δράση ούτε αποκλείει σημαντική στυτική δυσλειτουργία
- Υπογοναδισμός όψιμης έναρξης (LOH): πώς τίθεται η διάγνωση
- Υπογοναδισμός και συνοδά νοσήματα: παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο και διαβήτης
- Στυτική δυσλειτουργία
Πηγές
Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.
