Η διουρηθρική εκτομή του προστάτη (TURP) είναι η κλασική ενδοσκοπική επέμβαση για τη συμπτωματική καλοήθη υπερπλασία του προστάτη: αφαιρεί τον αποφρακτικό αδενικό ιστό μέσα από την ουρήθρα, χωρίς εξωτερικές τομές. Ανάλογα με τον εξοπλισμό εκτελείται με μονοπολική ή διπολική αγκύλη, ή με πλάσμα (TURIS Plasma), με παρόμοια αποτελεσματικότητα και διαφορετικά χαρακτηριστικά ασφάλειας.
Πότε ενδείκνυται
- Μέτρια ή βαριά συμπτώματα που δεν υποχωρούν με φαρμακευτική αγωγή, ή όταν η αγωγή δεν είναι ανεκτή.
- Αυξημένη κατακράτηση ούρων ή αδυναμία ούρησης
- Αιματουρία που οφείλεται στον προστάτη και επαναλαμβάνεται
- Λίθοι της κύστεως, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή νεφρική ανεπάρκεια από απόφραξη
- Προτίμηση για οριστική αντιμετώπιση αντί για μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή, όταν η αναλογία οφέλους/κινδύνου το δικαιολογεί
Μονοπολική vs διπολική εκτομή
- Μονοπολική TURP: το ρεύμα ολοκληρώνεται μέσω του σώματος του ασθενούς προς εξωτερικό ηλεκτρόδιο, με άρδευση από μη αλατούχο υγρό — σε παρατεταμένες επεμβάσεις υπάρχει κίνδυνος απορρόφησης υγρών και πτώσης του νατρίου (σύνδρομο TUR)
- Διπολική TURP: το ρεύμα κυκλοφορεί μόνο μεταξύ δύο ηλεκτροδίων του εργαλείου, επιτρέποντας άρδευση με φυσιολογικό ορό και μικρότερο κίνδυνο διαταραχής των ηλεκτρολυτών
- Οι συγκριτικές μελέτες δείχνουν παρόμοια βελτίωση της ροής ούρων και των συμπτωμάτων με τις δύο τεχνικές, με τη διπολική να συνδέεται σχεδόν μηδενική ανάγκη μετάγγυσης και συντομότερο καθετηριασμό
- Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος του προστάτη, την ηλικία και τα συνοδά νοσήματα, αλλά και από τον διαθέσιμο εξοπλισμό και την εμπειρία του γιατρού
Εξάχνωση με πλάσμα (TURIS Plasma)
- Η ενέργεια plasma δημιουργεί λεπτό στρώμα πλάσματος ανάμεσα στο ηλεκτρόδιο και τον ιστό, το οποίο εξαχνώνει σε χαμηλότερη θερμοκρασία και με ρηχότερη θερμική βλάβη στον περιβάλλοντα ιστό
- Πρόκειται για διπολική εφαρμογή με άρδευση φυσιολογικού ορού, γι' αυτό ο κίνδυνος απορρόφησης υγρών και σύνδρομου TUR είναι πολύ μικρός — ιδιότητα σημαντική σε μεγάλες ή επαναληπτικές επεμβάσεις
- Στις τυχαιοποιημένες μελέτες η βελτίωση των συμπτωμάτων και της μέγιστης ροής είναι ίδια με της μονοπολικής εκτομής, με μικρότερη πτώση της αιμοσφαιρίνης και του νατρίου, συντομότερο καθετηριασμό και συντομότερη νοσηλεία
- Η διάρκεια του αποτελέσματος έχει επιβεβαιωθεί σε τυχαιοποιημένη μελέτη με πενταετή παρακολούθηση
- Συχνή είναι μετά από όλες τις επεμβάσεις η παλίνδρομη εκσπερμάτιση
Πώς γίνεται
- Γενική ή περιφερική (ραχιαία) αναισθησία
- Το ενδοσκόπιο εισάγεται δια της ουρήθρας και με κατάλληλο ηλεκτρόδιο αφαιρείται ο υπερπλαστικός αδενικός ιστός, σταδιακά, έως ότου να αφαιρεθεί το αδένωμα.
- Στο τέλος τοποθετείται ουρηθρικός καθετήρας, συχνά με πλύση της κύστεως τις πρώτες ώρες
- Το υλικό αποστέλλεται πάντα για ιστολογική εξέταση
Αποτελέσματα
- Στους περισσότερους άνδρες η ροή ούρων και τα συμπτώματα βελτιώνονται αισθητά
- Το κάψιμο και η συχνουρία υποχωρούν μέσα στις πρώτες εβδομάδες
- Η πλήρης βελτίωση της ροής εμφανίζεται σταδιακά, καθώς επουλώνεται ο ιστός που αφαιρέθηκε
Μετά την επέμβαση
- Νοσηλεία συνήθως 1 ημέρας
- Ο καθετήρας αφαιρείται μετά από 1–3 ημέρες, όταν τα ούρα είναι σχεδόν διαυγή
- Τις πρώτες εβδομάδες: κάψιμο κατά την ούρηση, συχνουρία, επείγουσα ανάγκη και σπανίως παροδική αδυναμία συγκράτησης ούρων — όλα υποχωρούν σταδιακά
- Ελαφρύ αίμα στα ούρα για μερικές εβδομάδες, που μπορεί να αυξάνεται μετά από σωματική κόπωση ή δύσκολη κένωση του εντέρου
- Επιστροφή στην καθημερινότητα μέσα σε 1–2 εβδομάδες, με αποφυγή άρσης βαριών αντικειμένων, παρατεταμένης οδήγησης και έντονης άσκησης για 2–4 εβδομάδες
- Άμεση επικοινωνία με τον ιατρό σε περίπτωση πυρετού, αδυναμίας ούρησης, πηγμάτων αίματος ή επιδεινούμενου πόνου
- Επαναληπτικός έλεγχος μετά την επέμβαση και μακροπρόθεσμη παρακολούθηση
Πιθανές επιπλοκές
- Στεγνή εκσπερμάτιση (έκκριση χωρίς σπέρμα) — πολύ συχνή, δεν επηρεάζει τη στύση
- Λοίμωξη του ουροποιητικού ή πυρετός
- Αιμορραγία που σπανίως απαιτεί μετάγγιση
- Στένωμα ουρήθρας ή σύγκλειση αυχένος ουροδόχου κύστης με καθυστερημένη επιδείνωση της ροής
- Επανεμφάνιση συμπτωμάτων μετά από χρόνια, λόγω υποτροπής διόγκωσης του αδένα
Πηγές
- European Association of Urology — Guidelines
- PubMed — Συγκριτικές μελέτες και ανασκοπήσεις: διπολική vs μονοπολική διουρηθρική εκτομή
- Otaola-Arca H. et al. (2020) — Διπολική εκτομή με πλάσμα vs μονοπολική TURP: τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη
- Xie C. et al. (2012) — Πενταετής παρακολούθηση τυχαιοποιημένης μελέτης πλάσματος vs μονοπολικής TURP
- Muslumanoglu A. et al. (2012) — BJU International: 100μηνα αποτελέσματα τυχαιοποιημένης μελέτης
- NHS — Enlarged prostate (καλοήθης υπερπλασία προστάτη)
- NHS — Διαουρηθρική εκτομή προστάτη (TURP): πληροφορίες για ασθενείς
- NHS inform — Ανάρρωση μετά από TURP
Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.