Η νόσος Peyronie προκαλεί ινώδη πλάκα στο πέος με καμπυλότητα, πόνο στη στύση και μερικές φορές δυσκολία στη συνουσία. Η σύγχρονη αντιμετώπιση περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ενέσιμες θεραπείες και χειρουργική διόρθωση.

Στάδια της νόσου
- Οξύ στάδιο: πόνος και εξελισσόμενη καμπυλότητα
- Χρόνιο στάδιο: σταθερή καμπυλότητα χωρίς πόνο
Θεραπευτικές επιλογές
- Ενδοπλακώδεις ενέσεις (κολλαγενάση, βεραπαμίλη)
- Συσκευές έλξης (penile traction)
- Χειρουργική πτυχοποίηση ή εκτομή πλάκας με μόσχευμα σε σταθερή νόσο
- Πεϊκή πρόθεση όταν συνυπάρχει στυτική δυσλειτουργία ανθεκτική στη φαρμακευτική αγωγή
Τι είναι η νόσος Peyronie
- Η νόσος Peyronie χαρακτηρίζεται από σχηματισμό ουλώδους, ινώδους ιστού στον λευκό χιτώνα που περιβάλλει τα σηραγγώδη σώματα του πέους. Η περιοχή αυτή σχηματίζει μια σκληρή πλάκα, η οποία δεν διατείνεται όπως ο υπόλοιπος χιτώνας κατά τη στύση. Έτσι μπορεί να προκύψουν κάμψη, στένωση, παραμόρφωση ή μείωση του μήκους του πέους.
- Η επίκτητη αυτή παραμόρφωση διαφέρει από τη συγγενή κάμψη, που υπάρχει από νεαρή ηλικία και δεν συνοδεύεται συνήθως από ουλώδη πλάκα. Η νόσος δεν είναι καρκίνος ούτε σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη. Εμφανίζεται συχνότερα στη μέση ηλικία, αλλά μπορεί να παρουσιαστεί και σε νεότερους άνδρες.
Αιτίες και παράγοντες που σχετίζονται με τη νόσο
- Η ακριβής αιτιολογία δεν είναι πλήρως γνωστή. Μικροτραυματισμοί του πέους, για παράδειγμα κατά τη σεξουαλική επαφή, σε συνδυασμό με προδιάθεση για μη φυσιολογική επούλωση, μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη ουλώδους ιστού. Πολλοί ασθενείς δεν θυμούνται κάποιο συγκεκριμένο τραυματισμό.
- Ο σακχαρώδης διαβήτης και αγγειακοί παράγοντες κινδύνου, όπως η υπέρταση και η δυσλιπιδαιμία, μπορεί να συνυπάρχουν και να επηρεάζουν τη στυτική λειτουργία. Σε ορισμένους άνδρες υπάρχει συσχέτιση με άλλες ινωτικές παθήσεις, όπως η νόσος Dupuytren της παλάμης.
Συμπτώματα και επίδραση στη σεξουαλική ζωή
- Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ψηλαφητή σκληρία, πόνο κατά τη στύση, κάμψη ή γωνίωση, βράχυνση και μερικές φορές παραμόρφωση τύπου κλεψύδρας. Δεν εμφανίζονται όλα τα συμπτώματα σε κάθε ασθενή. Η παραμόρφωση μπορεί να δυσκολεύει τη διείσδυση ή να καθιστά τη σεξουαλική επαφή αδύνατη.
- Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να συνδέεται με αγγειακούς παράγοντες, διαταραχή του μηχανισμού συγκράτησης του αίματος, πόνο και ψυχολογική επιβάρυνση. Ο φόβος, η αμηχανία και η ανησυχία για την εικόνα του σώματος επηρεάζουν επίσης τη σεξουαλική ζωή και χρειάζονται προσεκτική, εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
Πώς εξελίσσεται η νόσος
- Στην ενεργό φάση μπορεί να υπάρχει πόνος και η κάμψη να μεταβάλλεται. Στη σταθερή φάση η παραμόρφωση παραμένει χωρίς ουσιαστικές αλλαγές και ο πόνος συνήθως έχει υποχωρήσει. Η υποχώρηση του πόνου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η πλάκα ή η κάμψη έχουν εξαφανιστεί.
- Η εξέλιξη διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Η καμπυλότητα μπορεί να παραμείνει σταθερή, να επιδεινωθεί ή, λιγότερο συχνά, να βελτιωθεί αυτόματα. Η παρακολούθηση βοηθά να εκτιμηθούν η φάση της νόσου και ο κατάλληλος χρόνος θεραπείας.
Διάγνωση και αξιολόγηση
- Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό και στην κλινική εξέταση από ουρολόγο–ανδρολόγο. Καταγράφονται ο χρόνος εμφάνισης, ο πόνος, οι αλλαγές στην καμπυλότητα, η ποιότητα της στύσης και η επίδραση στη σεξουαλική επαφή. Η ψηλάφηση εκτιμά τη θέση και την έκταση της πλάκας.
- Όταν χρειάζεται, το υπερηχογράφημα ή το έγχρωμο Triplex του πέους αξιολογεί την πλάκα, τυχόν ασβεστοποίηση και την αγγειακή λειτουργία. Η εκτίμηση σε στύση μπορεί να γίνει με ιατρικά ελεγχόμενη πρόκληση στύσης, εφόσον ενδείκνυται. Η εξέταση βοηθά επίσης να διακριθούν άλλες αιτίες κάμψης ή σκληρίας.
Συντηρητική αντιμετώπιση και όρια των θεραπειών
- Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από τη φάση της νόσου, το είδος της παραμόρφωσης, τη στυτική λειτουργία και τις ανάγκες του ασθενούς. Σε ήπιες περιπτώσεις χωρίς σημαντική λειτουργική δυσκολία μπορεί να επιλεγεί παρακολούθηση. Η αντιμετώπιση του πόνου και της συνυπάρχουσας στυτικής δυσλειτουργίας εξατομικεύεται.
- Οι συσκευές έλξης μπορούν να συζητηθούν σε επιλεγμένους ασθενείς. Οι ενδοπλακώδεις θεραπείες δεν είναι κατάλληλες για όλους και διαφέρουν ως προς την τεκμηρίωση και τη διαθεσιμότητα· η αναφορά σε κολλαγενάση ή βεραπαμίλη δεν αποτελεί σύσταση για κάθε περίπτωση.
- Το αρχικό άρθρο αναφέρει παλαιότερες επιλογές όπως βιταμίνη Ε, αμινοβενζοϊκό κάλιο και ηλεκτροκινητική χορήγηση φαρμάκων (EMDA) με τη συσκευή Miniphysion. Οι επιλογές αυτές δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως αποδεδειγμένη θεραπεία διόρθωσης της κάμψης: τα διαθέσιμα δεδομένα αποτελεσματικότητας είναι περιορισμένα ή ανεπαρκή. Αντίστοιχα, τα κρουστικά κύματα μπορεί να συζητηθούν για τον πόνο, όχι ως τεκμηριωμένος τρόπος εξάλειψης της πλάκας ή διόρθωσης της καμπυλότητας.
Χειρουργική αποκατάσταση της κάμψης
- Η χειρουργική διόρθωση εξετάζεται όταν η νόσος έχει σταθεροποιηθεί και η παραμόρφωση προκαλεί ουσιαστική δυσκολία στη σεξουαλική επαφή. Ο χρόνος της επέμβασης καθορίζεται μετά από αξιολόγηση της σταθερότητας της κάμψης και της στυτικής λειτουργίας, όχι μόνο με βάση την παρουσία της πλάκας.
- Η πτυχοποίηση του χιτώνα, όπως στην τεχνική Nesbit και στις συναφείς τεχνικές, διορθώνει την κάμψη βραχύνοντας τη μεγαλύτερη πλευρά. Είναι επιλογή σε άνδρες με επαρκή στυτική λειτουργία και κατάλληλο τύπο παραμόρφωσης, αλλά μπορεί να συνοδεύεται από μείωση του μήκους.
- Σε πιο σύνθετες παραμορφώσεις μπορεί να επιλεγεί τομή της πλάκας και αποκατάσταση με μόσχευμα, ή περιορισμένη εκτομή όπου ενδείκνυται. Η τεχνική αποσκοπεί στη διόρθωση της παραμόρφωσης, χωρίς να εγγυάται αποκατάσταση του αρχικού μήκους, και έχει κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης στυτικής δυσλειτουργίας. Τα οφέλη και οι κίνδυνοι συζητούνται πριν από την επέμβαση.
Πότε έχει θέση η πεϊκή πρόθεση
- Η πεϊκή πρόθεση αποτελεί επιλογή όταν συνυπάρχει στυτική δυσλειτουργία που δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στη συντηρητική θεραπεία. Δεν ενδείκνυται σε όλους τους άνδρες με νόσο Peyronie. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η τοποθέτησή της συνδυάζεται με πρόσθετες τεχνικές ευθειασμού για την αντιμετώπιση της υπολειπόμενης κάμψης.
- Ο στόχος είναι λειτουργική στύση και δυνατότητα σεξουαλικής επαφής. Η επιλογή της πρόθεσης και της χειρουργικής τεχνικής απαιτεί αναλυτική ενημέρωση για τις προσδοκίες, την ανάρρωση και πιθανές επιπλοκές, όπως λοίμωξη ή μηχανική δυσλειτουργία.
Πότε χρειάζεται άμεση εξέταση
- Νέα κάμψη, πόνος ή ψηλαφητή σκληρία χρειάζονται ουρολογική αξιολόγηση. Αν κατά τη σεξουαλική επαφή παρουσιαστούν ξαφνικός έντονος πόνος, χαρακτηριστικός ήχος, άμεση απώλεια της στύσης, πρήξιμο ή εκτεταμένη μελανιά, υπάρχει πιθανότητα κατάγματος πέους: απαιτείται άμεση μετάβαση σε τμήμα επειγόντων, χωρίς αναμονή. Πρόκειται για διαφορετική, επείγουσα κατάσταση και όχι για τη συνήθη εξέλιξη της νόσου Peyronie.
Πηγές
- European Association of Urology — Guidelines
- Mayo Clinic — Peyronie's disease
- Αρχικό άρθρο — Αποκατάσταση νόσου Peyronie πέους
Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.
