Η λιθίαση του ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθων στους νεφρούς, στους ουρητήρες, στην ουροδόχο κύστη ή στην ουρήθρα. Η ενδοσκοπική λιθοτριψία με laser επιτρέπει τον κατακερματισμό λίθων στον ουρητήρα και στον νεφρό, μέσα από τις φυσικές οδούς του ουροποιητικού. Η κατάλληλη θεραπεία επιλέγεται εξατομικευμένα, ανάλογα με το μέγεθος, τη θέση και τη σύσταση του λίθου, τα συμπτώματα και την παρουσία λοίμωξης ή απόφραξης.










Αιτιολογία και παράγοντες κινδύνου
- Η δημιουργία λίθων συνήθως οφείλεται σε συνδυασμό κληρονομικών, μεταβολικών και περιβαλλοντικών παραγόντων
- Η ανεπαρκής πρόσληψη υγρών και η αυξημένη εφίδρωση ευνοούν τη συμπύκνωση των ούρων
- Η αυξημένη κατανάλωση αλατιού, η υπερβολική ζωική πρωτεΐνη και η παχυσαρκία σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο
- Το οικογενειακό ιστορικό, ορισμένα νοσήματα και φάρμακα αξιολογούνται στον έλεγχο του ασθενούς
Συμπτώματα και επείγουσες καταστάσεις
- Οι λίθοι μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί και να εντοπίζονται σε τυχαίο απεικονιστικό έλεγχο
- Ο κωλικός νεφρού προκαλεί έντονο πόνο στη μέση, που μπορεί να αντανακλά στην κοιλιά και στη βουβωνική χώρα
- Πιθανά συνοδά συμπτώματα είναι αίμα στα ούρα, ναυτία, έμετοι, συχνουρία και κάψιμο κατά την ούρηση
- Πυρετός ή ρίγος μαζί με πόνο, αδυναμία ούρησης ή πόνος που δεν υποχωρεί απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση
- Η απόφραξη με λοίμωξη είναι επείγουσα κατάσταση: χρειάζεται άμεση παροχέτευση και αντιβιοτική θεραπεία πριν από την οριστική αντιμετώπιση του λίθου
Διαγνωστικός έλεγχος
- Γενική εξέταση και, όταν ενδείκνυται, καλλιέργεια ούρων
- Αιματολογικός έλεγχος της νεφρικής λειτουργίας και επιλεγμένων μεταβολικών παραμέτρων
- Υπερηχογράφημα και, όπου χρειάζεται, αξονική τομογραφία χωρίς σκιαγραφικό για ακριβή εντόπιση και μέτρηση του λίθου
- Ανάλυση του λίθου μετά την αποβολή ή αφαίρεσή του και εξατομικευμένος μεταβολικός έλεγχος, ιδίως σε υποτροπές
Ουρητηροσκόπηση και λιθοτριψία με laser
- Ένα λεπτό άκαμπτο ή εύκαμπτο ενδοσκόπιο προωθείται μέσω της ουρήθρας και της κύστης προς τον ουρητήρα ή τον νεφρό
- Η λεπτή ίνα laser ολμίου (Holmium) κατακερματίζει τον λίθο υπό άμεση όραση
- Τα θραύσματα μπορούν να αφαιρεθούν με ειδικά εργαλεία ή να αποβληθούν σταδιακά, ανάλογα με την τεχνική και το μέγεθός τους
- Η επέμβαση γίνεται με αναισθησία και μπορεί να χρειαστεί προσωρινός ουρητηρικός καθετήρας τύπου double-J
- Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του λίθου· σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται δεύτερη συνεδρία
- Πιθανοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν λοίμωξη, αιμορραγία, τραυματισμό ή στένωση του ουρητήρα και ενοχλήσεις από τον καθετήρα
Άλλες θεραπευτικές επιλογές
- Συντηρητική παρακολούθηση και επιλεγμένη φαρμακευτική αγωγή για μικρούς λίθους, όταν δεν υπάρχει λοίμωξη, επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας ή ανεξέλεγκτος πόνος
- Εξωσωματική λιθοτριψία με κρουστικά κύματα για κατάλληλα επιλεγμένους λίθους· η επιτυχία επηρεάζεται από τη θέση, τη σύσταση και το μέγεθος
- Διαδερμική νεφρολιθοτριψία μέσω μικρής οπής στο δέρμα, συνήθως για μεγάλους ή σύνθετους λίθους του νεφρού
- Λαπαροσκοπική ή ανοικτή επέμβαση εφαρμόζεται σπανιότερα, σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Πρόληψη και παρακολούθηση
- Επαρκής ενυδάτωση, προσαρμοσμένη στις ανάγκες και στα συνοδά νοσήματα του ασθενούς
- Περιορισμός αλατιού και αποφυγή υπερβολικής ζωικής πρωτεΐνης, με ισορροπημένη διατροφή
- Η φυσιολογική πρόσληψη ασβεστίου από τις τροφές διατηρείται· δεν συνιστάται αυθαίρετος αποκλεισμός γαλακτοκομικών
- Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και εξατομικευμένες οδηγίες με βάση τη σύσταση του λίθου
- Μετά την επέμβαση απαιτείται έλεγχος για υπολειπόμενους λίθους και προγραμματισμένη αφαίρεση τυχόν ουρητηρικού καθετήρα
Πηγές
Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.
