Η φαρμακευτική θεραπεία πρώτης γραμμής για τη στυτική δυσλειτουργία είναι οι αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 (PDE5 inhibitors), εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις. Η επιλογή εξαρτάται από τη βαρύτητα της δυσλειτουργίας, τη συχνότητα των επαφών, τις συννοσηρότητες και την προτίμηση του ασθενούς.

Επιλογή φαρμάκου και δοσολογία
- Σιλδεναφίλη: συνήθης αρχική δόση 50 mg επί ανάγκης — δράση σε 30–60 λεπτά, παράθυρο δράσης έως περίπου 12 ώρες
- Ταδαλαφίλη επί ανάγκης: συνήθης αρχική δόση 10 mg — δράση έως 36 ώρες
- Ταδαλαφίλη καθημερινά: 5 mg ημερησίως — συνεχής κάλυψη, χωρίς χρονικό προγραμματισμό της επαφής
- Βαρδεναφίλη: συνήθης αρχική δόση 10 mg επί ανάγκης — δράση σε περίπου 30–60 λεπτά
- Αβαναφίλη: συνήθης αρχική δόση 100 mg επί ανάγκης — δράση σε περίπου 15–30 λεπτά
- Οι δόσεις προσαρμόζονται ανάλογα με την αποτελεσματικότητα, την ανοχή, την ηλικία, τη νεφρική ή ηπατική λειτουργία και τις αλληλεπιδράσεις. Τα παραπάνω είναι συνήθη σχήματα και όχι εξατομικευμένη συνταγογράφηση.
Πρακτική επιλογή στην καθημερινή ουρολογική πράξη
- Σιλδεναφίλη: κατάλληλη αρχική επιλογή όταν ο ασθενής επιθυμεί λήψη πριν από τη σεξουαλική επαφή. Η λήψη με βαρύ γεύμα μπορεί να καθυστερήσει τη δράση.
- Ταδαλαφίλη επί ανάγκης: προτιμάται συχνά όταν επιθυμείται μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο.
- Ταδαλαφίλη ημερησίως: χρήσιμη όταν οι επαφές είναι συχνές ή υπάρχει συνυπάρχουσα συμπτωματολογία καλοήθους υπερπλασίας προστάτη.
- Ανεπαρκής ανταπόκριση: πριν χαρακτηριστεί ο ασθενής ως μη ανταποκρινόμενος, ελέγχονται η σωστή λήψη, η σεξουαλική διέγερση, η δόση και ο αριθμός των προσπαθειών. Μπορεί να δοκιμαστεί άλλη ουσία της ίδιας κατηγορίας.
Αντενδείξεις και έλεγχος πριν από τη χορήγηση
- Δεν συγχορηγούνται με νιτρώδη (π.χ. νιτρογλυκερίνη), λόγω κινδύνου σοβαρής υπότασης. Χρειάζεται επίσης προσοχή σε ασθενείς με ασταθή καρδιαγγειακή νόσο, υπόταση ή συγχορήγηση α-αποκλειστών.
- Στον αρχικό έλεγχο περιλαμβάνονται, ανάλογα με το ιστορικό, αρτηριακή πίεση, γλυκόζη ή HbA1c, λιπιδαιμικό προφίλ και πρωινή ολική τεστοστερόνη. Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να αποτελεί πρώιμο δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου.
Τι αξιολογείται πριν από το οριστικό θεραπευτικό σχήμα
- Ηλικία: κάτω των 50, 50–65 ή άνω των 65 ετών
- Κύριο πρόβλημα: ανεπαρκής σκληρότητα, απώλεια στύσης κατά την επαφή ή και τα δύο
- Συννοσηρότητες και φάρμακα: χωρίς σημαντικές συννοσηρότητες, σακχαρώδης διαβήτης ή υπέρταση, καρδιαγγειακή νόσος ή λήψη νιτρωδών, μετά από προστατεκτομή
- Προηγούμενη θεραπεία: δεν έχει δοκιμαστεί αναστολέας PDE5, μερική ανταπόκριση, αποτυχία σε μέγιστη ανεκτή δόση ή ανεπιθύμητες ενέργειες
Συνδυασμός δύο αναστολέων PDE5
- Ο συνδυασμός δύο αναστολέων PDE5 (π.χ. σιλδεναφίλης και ταδαλαφίλης) δεν αποτελεί συνήθη θεραπεία σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες.
- Δεν συνιστάται η ταυτόχρονη λήψη τους ως ρουτίνα, λόγω δυνητικά αυξημένου κινδύνου υπότασης και άλλων ανεπιθύμητων ενεργειών, ενώ τα δεδομένα για το πρόσθετο όφελος είναι περιορισμένα.
Ποιος συνδυασμός μπορεί να εξεταστεί;
- Σε επιλεγμένους ασθενείς με σοβαρή ή ανθεκτική στυτική δυσλειτουργία, υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα για συνδυασμό ταδαλαφίλης 5 mg καθημερινά και σιλδεναφίλης επί ανάγκης.
- Η EAU αναφέρει αυτή τη στρατηγική ως πιθανή επιλογή σε δύσκολα περιστατικά, με περιορισμένη τεκμηρίωση.
Καθημερινή ταδαλαφίλη 5 mg: ενδείξεις
- Στυτική δυσλειτουργία, όταν προτιμάται συνεχής θεραπεία χωρίς χρονικό προγραμματισμό της σεξουαλικής επαφής.
- Συνυπάρχουσα στυτική δυσλειτουργία και συμπτώματα καλοήθους υπερπλασίας προστάτη.
- Συμπτώματα κατώτερου ουροποιητικού λόγω καλοήθους υπερπλασίας προστάτη, ακόμη και χωρίς στυτική δυσλειτουργία, σύμφωνα με την εγκεκριμένη ένδειξη.
Δοσολογία και προφυλάξεις στην καθημερινή λήψη
- Δοσολογία: 5 mg από το στόμα μία φορά την ημέρα, περίπου την ίδια ώρα, ανεξάρτητα από τη λήψη τροφής.
- Προσοχή: αντενδείκνυται με νιτρώδη. Απαιτείται έλεγχος νεφρικής λειτουργίας και καρδιαγγειακής κατάστασης πριν από τη χορήγηση.
Συμπέρασμα
- Οι αναστολείς PDE5 αποτελούν τη θεραπεία πρώτης γραμμής, με επιλογή ουσίας και σχήματος με βάση το προφίλ του ασθενούς.
- Πριν από τη χαρακτηριστική «αποτυχία» της θεραπείας ελέγχονται η σωστή λήψη, η δόση, η διέγερση και ο αριθμός των προσπαθειών.
- Στυτική δυσλειτουργία
- Στυτική δυσλειτουργία: ορισμός, ταξινόμηση και παράγοντες κινδύνου
- Με ποιους μηχανισμούς ο σακχαρώδης διαβήτης προκαλεί στυτική δυσλειτουργία
Πηγές
Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.
